as_czerwony.jpg
HomeKoci katar

Koci katar

Lek. wet. Jarosław Balcerak

Zakaźny katar kotów wywoływany jest przez dwa rodzaje wirusów: herpesvirus (FHV 1) oraz calicivirus (FCV), ale zakażenie tymi wirusami jest zawsze wikłane nadkażeniami bakteryjnymi. Zakażeniom tym mogą towarzyszyć infekcje innymi rodzajami wirusów.

Choroba atakuje młode koty na całym świecie. Badania wykazały, że z powodu zakażeń wirusami FCV i FHV-1 umiera 100% chorych zwierząt w wieku od 1 do 14 dnia życia i 70% w wieku od 15 do 34 dni.

Zakażenia tymi wirusami są bardzo powszechne u kotów przebywających w większych grupach, w schroniskach dla zwierząt, skupiskach dziko żyjących kotów oraz hodowlach. Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt z chorymi zwierzętami lub z bezobjawowymi nosicielami bądź poprzez zainfekowane środowisko.

Przy kontakcie bezpośrednim wirusy wydalane są z katarem, łzami czy śliną. Zwierzę kichając, rozpyla zakażone wydzieliny. Calcivirus może być przenoszony przez zakażone klatki, kuwety, miski. Jest on bardzo wytrzymały i w środowisku zewnętrznym zachowuje długo zdolność do zakazania (w przeciwieństwie do herpesvirusa kotów).

Zakażenie wirusem FHV 1 wywołuje katar kotów zazwyczaj u kociąt w okresie odsadzania. U kociąt w wieku od 6 do 12 tygodni pojawia się silny katar i zapalenie spojówek Zwierzęta często kichają, zaczynają mniej jeść i są osowiale. Wypływ z nosa i worków spojówkowych początkowo śluzowy, przechodzi w śluzowo-ropny. Wydzielina zasychając, zatyka nozdrza, zwierzę zaczyna oddychać jamą ustną. Chore zwierzęta odwadniają się z powodu podwyższonej temperatury.

Część zwierząt po kilkunastu dniach może samoistnie wyzdrowieć. Jeżeli choroba dalej się rozwija, może dojść do zapalenia jamy ustnej, gardła, a nawet płuc. Dołączają się zakażenia bakteryjne. Pojawia się światłowstręt, ropne wycieki z worków spojówkowych i nosa, dochodzi do zmian zapalnych rogówki, zapalenia górnych dróg oddechowych oraz płuc. U młodych kotow choroba często kończy się śmiercią.

Zakażenie wirusem FCV u kotow może powodować rożne nasilenie zmian chorobowych. Zależy to od szczepu calicivirusa, a więc może dojść do niewielkich zmian chorobowych obejmujących stanem zapalnym błony śluzowe.

Niekiedy występuje ciężka uogólniona caliciviroza z wysoką temperaturą, brakiem apetytu. Pojawiają się nadżerki, owrzodzenia w jamie gębowej. Dochodzi do intensywnego wypływu z nosa, worków spojówkowych. Obserwujemy obrzęk okolic głowy, kończyn oraz owrzodzenia skory, nosa, małżowin usznych, opuszek itp. Może dojść do silnej duszności z powodu gromadzenia się płynu w klatce piersiowej. Śmierć następuje na skutek niewydolności krążenia.

Leczenie jest uzależnione od stopnia zawansowania choroby oraz od jej przebiegu i polega na przeciwdziałaniu powikłaniom bakteryjnym (antybiotykoterapia - chemioterapia) poprzez stosowanie leków przeciwbakteryjnych o szerokim zakresie działania.

Przy odwodnieniu i braku łaknienia konieczne jest nawadnianie i odżywianie dożylne. Powinno się podawać wspomagająco witaminy z grupy A, C, B.

Bardzo ważnym czynnikiem jest utrzymanie pacjentów w ciepłym pomieszczeniu ze zwiększoną wilgotnością powietrza, co ułatwia chorym zwierzętom oddychanie i zapobiega nadmiernemu odwodnieniu.

Stosuje się dożywianie dietami skoncentrowanymi w postaci półpłynnej papki, którą podaje się doustnie.

Częste przemywanie okolic oczu, nosa, warg, a tym samym usuwanie wysięku ułatwia chorym zwierzętom oddychanie.

Profilaktyka to głównie szczepienia. Na naszym rynku dostępne są szczepionki rożnych firm zawierające osłabione zarazki calicivirusów i herpesvirusów-l. Szczepienia nie zapobiegają zakażeniu, ale powodują łagodniejszy przebieg schorzenia, zmniejszają ryzyko wystąpienia kataru.

Szczepimy kocięta w wieku 8-9 tygodni, w czasie ustępowania odporności matczynej(biernej) w celu wytworzenia odporności nabytej (czynnej). Kocięta powinno się doszczepiać ponownie po 3 tygodniach. Szczepienia te powinno się powtarzać co najmniej raz na trzy lata.

Trzeba pamiętać o możliwym nosicielstwie wirusów FHV 1, FCV Nosicielami tych wirusów mogą być kotki, których kocięta chorują na katar w wieku 6-8 tygodni. Kocięta od tych kotek powinny być odsadzane i izolowane od matek i innych kociąt.

Źródła:

  • Tadeusz Frymus "Wirusowe, bakteryjne, grzybicze i prionowe choroby kotów", Psychoedukacja, Warszawa 2005.
  • Marian C. Horzinek, Vera Schmidt, Hans Lutz "Praktyka kliniczna: Koty", Wydawnictwo Galaktyka.
Lecznica As 2012