as_czerwony.jpg
HomeAtopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry

Lek. wet. Jarosław Balcerak

W wielu listach padają pytania czytelników naszego pisma na temat tej jednostki chorobowej. To skłoniło mnie do podjęcia tego tematu w kolejnym wydaniu KOTA.

Wiosna jest sprzyjającym okresem do nasilania się zmian chorobowych u zwierząt cierpiących na atopię. Pojawiają się w dużej ilości substancje alergizujące w postaci pyłków kwiatowych, wzmożonego zapylenia środowiska.

Atopia jest chorobą alergiczną uwarunkowaną genetycznie, a więc osobniki obarczone tendencją do uczuleń, mogą przekazywać tą cechę na potomstwu. Reakcje nadwrażliwości na antygeny środowiskowe (substancje wywołujące reakcje uczuleniowe) mogą powodować zmiany w drogach oddechowych (uporczywy kaszel, kichanie), w układzie pokarmowym (biegunki, wymioty) lub w błonach śluzowych oczu (zaczerwienienie, świąd, wzmożone łzawienie) oraz skórne- zapaleniem skóry o różnym nasileniu.

Atopie wywołują zazwyczaj aeroalergeny, czyli substancje alergizujące dostające się do organizmu z wdychanym powietrzem w układzie oddechowym przez błony śluzowe lub przez skórę. Najczęściej są to alergeny pochodzące z roztoczy kurzu domowego. Pyłki kwiatowe, pleśń, naskórek ludzki są również aeroalergenami, ale dużo rzadziej niż alergeny kurzu domowego.

Alergeny pokarmowe - to pokarm, który działa uczulająco i wywołuje reakcje w postaci biegunek, wymiotów. Mogą być nimi produkty powszechnie używane w żywieniu kotów takie jak mięso wołowe, ryby, jaja, mleko czy produkty zbożowe. Prowadzą one do powstania reakcji uczuleniowych objawiających się między innymi zmianami skórnymi.

Bardzo powszechnym alergenem, wywołującym atopię skórną lub nasilającym ją jest ślina pcheł, które atakują koty wychodzące i wolno żyjące .

Objawy kliniczne atopii zaczynają pojawiać się u zwierząt cierpiących na tą chorobę w wieku od 6 miesięcy do 3 lat. Pojawia się świąd, kot drapie się początkowo nieznacznie, a po pewnym czasie drapanie powoduje samouszkadzanie skóry. Świąd może obejmować niektóre regiony skóry, powstają wtedy lokalne zmiany lub też świąd może obejmować całe ciało wówczas mamy do czynienia ze zmianami uogólnionymi na całym ciele. Często właściciele chorych kotów mówią, że zwierzę samoistnie łysieje, a jest to wzmożona utrata włosów na tle reakcji uczuleniowych. Mogą pojawiać się zapalenia prosówkowe skóry (zmiany w postaci strupków wielkości ziarna prosa rozsianych po całym ciele), ale mogą pojawiać się również zmiany przypominające ziarniniaki. Pojawiają się uszkodzenia skóry ze strupami na pyszczku czy szyi. Przy dłużej trwających procesach dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych, zwłaszcza gdy wtórnie proces jest wikłany zakażenia bakteriami lub grzybami.

Przy atopii mogą występować objawy ze strony układu oddechowego z zapaleniem błony śluzowej nosa, pojawia się nieżyt nosa, katar oraz kichanie i kaszel. W bardziej zaawansowanych stanach występuje silna duszność. Może pojawiać się stan zapalny skóry powiek oraz worków spojówkowych.

Rozpoznanie atopii opiera się na zebraniu dokładnego wywiadu, analizie obrazu klinicznego z uwzględnieniem różnych hipotez diagnostycznych. Wykonuje się testy śródskórne, które niestety u kotów mogą sprawiać trudności interpretacyjne, i wymagają dużego doświadczenia w ich ocenie. Wyniki ich mogą być pomocne w ustaleniu alergenu.

Obecnie przeprowadza się prace nad testami serologicznymi, które mają potwierdzać występowanie swoistych białek (immunoglobuliny grupy E ) występujących u osobników uczulonych.

Ponieważ diagnostyka jest dość trudna, pierwszym krokiem przed rozpoczęciem leczenia atopii powinno być przeprowadzenie żywienia dietą eliminującą, w celu wykluczenia alergenów pokarmowych. Pozytywna reakcja na dietę eliminującą pojawia się w okresie od 3 do 8 tygodni i prowadzi do znacznego zmniejszenia objawów chorobowych lub do ich ustąpienia. Każdy kot podejrzewany o atopię powinien być poddany odpchleniu, ponieważ nadwrażliwość na ukąszenia pcheł jest przyczyną rozwoju świądu, może prowadzić do uwrażliwienia się kota na inne alergeny. Jeśli świąd skórny po odpchleniu ulega zmniejszeniu możemy przypuszczać, że "pchelne" zapalenie skóry było związane z atopowym zapaleniem skóry.

Leczenie tej jednostki chorobowej nie jest łatwe, zależy od nasilenia objawów chorobowych i czasu ich trwania.

Bardzo ważnym czynnikiem w leczeniu jest eliminacja alergenów. W stu procentach możliwe jest to tylko przy atopii pokarmowej (zmiana żywienia po wprowadzeniu diety eliminacyjnej) i atopii na tle "pchelnego" zapalenia skóry.

Unikanie alergenów wziewnych jest bardzo trudne. U kotów najważniejszym alergenem wziewnym są roztocza kurzu domowego. Całkowita eliminacja roztoczy ze środowiska jest niemożliwa, ale można regulować ilość roztoczy poprzez częste wietrzenie pomieszczeń, częste pranie koców czy materacy dla kota, odkurzanie i spryskiwanie środkami owadobójczymi miejsc w których wypoczywa chory kot.

Leczenie farmakologiczne opiera się głównie na stosowaniu różnego rodzaju leków zawierających kortykosteroidy, dość dobrze tolerowane przez koty. Preparaty te podaje się w formie doustnej lub iniekcyjnej. Niestety z czasem sterydowe leki przeciwzapalne, początkowo dobrze działające przy dłuższym podawaniu, mogą powodować wzrost wagi ciała, wzmożone pragnienie, czy cukrzycę posterydową. Dlatego w leczeniu tego schorzenia coraz częściej stosuje się z dobrym skutkiem ,bez wyżej wymienionych objawów ubocznych,leki przeciwhistaminowe oraz leki z grupy lmmunomodulatorów. Bardzo ważnym preparatem wspomagającym leczenie atopowego zapalenia skóry są leki zawierające niezbędne kwasy tłuszczowe z grupy omega 3, omega 6, zwłaszcza przy prosówkowym zapaleniu skóry.

Jak wynika z powyższego opracowania zarówno diagnostyka jak i leczenie atopowego zapalenia skóry nie jest łatwe. Ale przy ścisłej współpracy właściciela zwierzęcia z lekarzem prowadzącym leczenie, systematycznym podawaniu leków, stosowaniu odpowiedniej diety i zachowaniu odpowiednich warunków utrzymania, zwierzęta można skutecznie leczyć.

Lecznica As 2012